Объектҳо

const student = {
  name: "Фарход",
  age: 20,
  city: "Душанбе",
  isStudent: true
};

console.log(student);        // → { name: "Фарход", age: 20, city: "Душанбе", isStudent: true }
console.log(typeof student); // → object

const empty = {};            // объекти холӣ — низ объект аст
console.log(empty);          // → {}

const product = {
  title: "Казан",
  price: 250,
  "made-in": "Таджикистан",
  "старая цена": 300
};

console.log(product.title);          // → Казан
console.log(product["price"]);       // → 250
console.log(product["made-in"]);     // → Таджикистан
console.log(product["старая цена"]); // → 300

// калид дар тағйирёбанда ҳаст
const field = "title";
console.log(product[field]);  // → Казан
console.log(product.field);   // → undefined (калидро бо номи "field" меҷӯяд)

const user = { name: "Мадина" };

console.log(user.age);    // → undefined
console.log(user.length); // → undefined (объект length надорад, мисли массив)

const order = { dish: "Оши палав", price: 30 };

order.price = 35;      // тағйир додан: калиди price аллакай буд
order.drink = "Чой";   // илова кардан: калиди drink набуд
console.log(order);    // → { dish: "Оши палав", price: 35, drink: "Чой" }

delete order.drink;    // нест кардан
console.log(order);    // → { dish: "Оши палав", price: 35 }

console.log("price" in order); // → true
console.log("drink" in order); // → false

const card = { owner: "Зарина", balance: 100 };

card.balance = 150;          // мумкин аст: мазмунро тағйир медиҳем
console.log(card.balance);   // → 150

// card = { owner: "Зарина", balance: 0 };  // мумкин нест: TypeError, const аз нав таъин намешавад

const name = "Нилуфар";
const age = 18;
const city = "Бохтар";

const student = { name, age, city };
console.log(student); // → { name: "Нилуфар", age: 18, city: "Бохтар" }

// функсияи «фабрика»: додаҳоро мегирад, объект бармегардонад
const makeStudent = (name, city) => ({ name, city, course: "Frontend + ИИ" });
console.log(makeStudent("Далер", "Куляб")); // → { name: "Далер", city: "Куляб", course: "Frontend + ИИ" }

const grades = { html: 5, css: 4, js: 5 };

console.log(Object.keys(grades));    // → ["html", "css", "js"]
console.log(Object.values(grades));  // → [5, 4, 5]
console.log(Object.entries(grades)); // → [["html", 5], ["css", 4], ["js", 5]]

// дар объект чанд хосият ҳаст
console.log(Object.keys(grades).length); // → 3

// баҳои миёна: values + reduce аз дарси гузашта
const sum = Object.values(grades).reduce((total, g) => total + g, 0);
console.log(sum / Object.keys(grades).length); // → 4.666666666666667

const grades = { html: 5, css: 4, js: 5 };

for (const [subject, grade] of Object.entries(grades)) {
  console.log(`${subject}: ${grade}`);
}
// → html: 5
// → css: 4
// → js: 5

const grades = { html: 5, css: 4, js: 5 };

for (const key in grades) {
  console.log(key, grades[key]);
}
// → html 5
// → css 4
// → js 5

const user = {
  name: "Шахром",
  age: 22,
  address: {               // объект дар дохили объект
    city: "Худжанд",
    street: "ул. Камоли Худжанди"
  },
  skills: ["HTML", "CSS"]  // массив дар дохили объект
};

console.log(user.address.city);   // → Худжанд
console.log(user.skills[0]);      // → HTML
console.log(user.skills.length);  // → 2

user.address.zip = "735700";      // ба объекти дарунравӣ хосият илова кардем
user.skills.push("JavaScript");   // методҳои массив ба тартиби муқаррарӣ кор мекунанд
console.log(user.skills);         // → ["HTML", "CSS", "JavaScript"]

const group = {
  name: "FE-07",
  mentor: { name: "Далер" },
  students: [
    { name: "Фарход", city: "Душанбе" },
    { name: "Мадина", city: "Худжанд" }
  ]
};

console.log(group.mentor.name);       // → Далер
console.log(group.students[1].name);  // → Мадина
console.log(group.students.length);   // → 2

const products = [
  { id: 1, title: "Ковёр", price: 900, category: "дом" },
  { id: 2, title: "Казан", price: 320, category: "кухня" },
  { id: 3, title: "Пиала", price: 15, category: "кухня" },
  { id: 4, title: "Чайник", price: 120, category: "кухня" }
];

const titles = products.map(p => p.title);
console.log(titles); // → ["Ковёр", "Казан", "Пиала", "Чайник"]

const kitchen = products.filter(p => p.category === "кухня");
console.log(kitchen.length); // → 3

const cheap = products.find(p => p.price < 100);
console.log(cheap); // → { id: 3, title: "Пиала", price: 15, category: "кухня" }

const total = products.reduce((sum, p) => sum + p.price, 0);
console.log(total); // → 1355

const hasExpensive = products.some(p => p.price > 500);
console.log(hasExpensive); // → true

const products = [
  { id: 1, title: "Ковёр", price: 900, category: "дом" },
  { id: 2, title: "Казан", price: 320, category: "кухня" },
  { id: 3, title: "Пиала", price: 15, category: "кухня" },
  { id: 4, title: "Чайник", price: 120, category: "кухня" }
];

const showcase = products
  .filter(p => p.category === "кухня" && p.price > 100)
  .map(p => `${p.title} — ${p.price} сомони`);
console.log(showcase); // → ["Казан — 320 сомони", "Чайник — 120 сомони"]

const byPrice = products.slice().sort((a, b) => a.price - b.price);
console.log(byPrice.map(p => p.title)); // → ["Пиала", "Чайник", "Казан", "Ковёр"]
console.log(products[0].title);         // → Ковёр (тартиби аслӣ бутун аст)

const products = [{ title: "Казан", price: 320 }, { title: "Пиала", price: 15 }];

const kazan = products.find(p => p.title === "Казан");
kazan.price = 280;

console.log(products[0].price); // → 280 (дар массив низ тағйир ёфт!)

const users = [
  { name: "Далер", address: { city: "Куляб" } },
  { name: "Сабрина" }   // суроға нест
];

console.log(users[0].address.city); // → Куляб
console.log(users[1].address.city); // TypeError: суроға undefined аст, city надорад
console.log("Эта строка уже не выполнится");

const users = [
  { name: "Далер", address: { city: "Куляб" } },
  { name: "Сабрина" }
];

console.log(users[1].address?.city);  // → undefined (бе хато)
console.log(users[1].address?.city ?? "город не указан"); // → шаҳр нишон дода нашудааст

for (const u of users) {
  console.log(`${u.name}: ${u.address?.city ?? "—"}`);
}
// → Далер: Куляб
// → Сабрина: —

// ?. бо массивҳо низ кор мекунад
const empty = [];
console.log(empty[0]?.name); // → undefined

const chaikhana = {
  name: "Рохат",
  city: "Душанбе",
  greet: function () {
    console.log("Хуш омадед в чайхану!");
  }
};

chaikhana.greet();                  // → Хуш омадед в чайхану!
console.log(typeof chaikhana.greet); // → function

const calc = {
  add(a, b) {
    return a + b;
  },
  multiply(a, b) {
    return a * b;
  },
  percent(sum, p) {
    return sum * p / 100;
  }
};

console.log(calc.add(25, 17));      // → 42
console.log(calc.multiply(4, 12));  // → 48
console.log(calc.percent(300, 15)); // → 45

console.log(typeof console);     // → object
console.log(typeof console.log); // → function

console.log(Math.round(4.6));    // → 5
console.log(Math.max(3, 9, 4));  // → 9

const city = "хорог";
console.log(city.toUpperCase()); // → ХОРОГ

const cart = ["нон"];
cart.push("чой");                // push — методи массив
console.log(cart);               // → ["нон", "чой"]

const chaikhana = {
  name: "Рохат",
  open: "07:00",
  info() {
    return `Чайхана «${chaikhana.name}», открыта с ${chaikhana.open}`;
  }
};

console.log(chaikhana.info()); // → Чайхана «Рохат», открыта с 07:00

const student = {
  name: "Манижа",
  city: "Истаравшан",
  introduce() {
    console.log(`Салом! Я ${this.name} из города ${this.city}`);
  }
};

student.introduce(); // → Салом! Я Манижа из города Истаравшан

student.city = "Душанбе"; // кӯчид
student.introduce(); // → Салом! Я Манижа из города Душанбе

const counter = {
  count: 0,
  increment() {
    this.count++;
  },
  reset() {
    this.count = 0;
  },
  show() {
    console.log(`Счётчик: ${this.count}`);
  }
};

counter.increment();
counter.increment();
counter.increment();
counter.show();  // → Счётчик: 3
counter.reset();
counter.show();  // → Счётчик: 0

function sayHi() {
  console.log(`Ассалому алейкум, я ${this.name}`);
}

const farhod = { name: "Фарход", sayHi };
const zarina = { name: "Зарина", sayHi };

farhod.sayHi(); // → Ассалому алейкум, я Фарход
zarina.sayHi(); // → Ассалому алейкум, я Зарина

const user = {
  name: "Рустам",
  hello: () => {
    console.log(this === user); // тирдор: this аз берун аз объект гирифта шуд
  },
  hi() {
    console.log(this === user); // методи оддӣ: this — объекти пеш аз нуқта
  }
};

user.hello(); // → false
user.hi();    // → true

const shop = {
  discount: 10,
  prices: [100, 250, 40],
  withDiscount() {
    // callback-и тирдор this-ро аз методи withDiscount мегирад, яъне shop
    return this.prices.map(p => p - p * this.discount / 100);
  }
};

console.log(shop.withDiscount()); // → [90, 225, 36]

const user = {
  name: "Рустам",
  introduce() {
    console.log(`Я ${this.name}`);
  }
};

user.introduce();          // → Я Рустам
const f = user.introduce;  // функсияро бе объект гирифтем
f();                       // TypeError: this — undefined, name надорад

const user = {
  name: "Рустам",
  introduce() {
    console.log(`Я ${this.name}`);
  }
};

const f = () => user.introduce(); // печонак: дар дохил даъват боз тавассути нуқта
f(); // → Я Рустам

const user = { name: "Зарина", age: 21, city: "Пенджикент" };

// ба тарзи кӯҳна
const userCity = user.city;

// деструктуризатсия: калидҳои name ва age-ро ба тағйирёбандаҳои ҳамном мегирем
const { name, age } = user;

console.log(name, age);  // → Зарина 21
console.log(userCity);   // → Пенджикент

const user = { name: "Зарина", age: 21, city: "Пенджикент" };

// name: userName — «калиди name-ро гир, аммо тағйирёбандаро userName ном бигузор»
const { name: userName } = user;
console.log(userName); // → Зарина

// қимати пешфарз — агар калид нест (undefined)
const { country = "Таджикистан", city = "Душанбе" } = user;
console.log(country); // → Таджикистан (калид набуд)
console.log(city);    // → Пенджикент (калид буд — default лозим нест)

const order = {
  id: 77,
  customer: { name: "Фарход", phone: "+992 90 111 22 33" },
  address: { city: "Душанбе", street: "проспект Рудаки, 45" }
};

const { id, customer: { name }, address: { street } } = order;
console.log(id, name, street); // → 77 Фарход проспект Рудаки, 45

// customer ва address дар ин ҷо — танҳо «роҳ» аст, тағйирёбандаҳо бо чунин ном нестанд

const route = ["Душанбе", "Варзоб", "Искандеркуль"];

const [start, stop, finish] = route;
console.log(start);  // → Душанбе
console.log(finish); // → Искандеркуль

// унсурро гузаштан — танҳо вергул
const [, , lake] = route;
console.log(lake);   // → Искандеркуль

// ду тағйирёбандаро ҷой иваз кардан
let first = "чой";
let second = "шакароб";
[first, second] = [second, first];
console.log(first, second); // → шакароб чой

function showProduct({ title, price, currency = "сомони" }) {
  console.log(`${title}: ${price} ${currency}`);
}

showProduct({ title: "Гранат", price: 15 });   // → Гранат: 15 сомони
showProduct({ title: "Черешня", price: 3, currency: "$" }); // → Черешня: 3 $

// дар callback-ҳои массивҳо
const fruits = [{ title: "Дыня", price: 12 }, { title: "Виноград", price: 18 }];
console.log(fruits.map(({ title }) => title)); // → ["Дыня", "Виноград"]

// ва дар гузариш аз ҷуфтҳои объект — акнун фаҳмо аст, ки дар ин ҷо чӣ рӯй медиҳад
for (const [fruit, kg] of Object.entries({ зардолу: 3, гранат: 2 })) {
  console.log(`${fruit} — ${kg} кг`);
}
// → зардолу — 3 кг
// → гранат — 2 кг

function ProductCard({ title, price }) {          // деструктуризатсияи объект
  const [count, setCount] = useState(0);          // деструктуризатсияи массив
  // ...
}

const fruits = ["зардолу", "гранат"];
const more = ["дыня", "виноград"];

// муттаҳид кардан
const all = [...fruits, ...more];
console.log(all); // → ["зардолу", "гранат", "дыня", "виноград"]

// унсурро ба оғоз ё охир илова кардан, бе тағйири массиви аслӣ
const withCherry = ["черешня", ...fruits];
console.log(withCherry); // → ["черешня", "зардолу", "гранат"]

// массивро ба аргументҳои функсия паҳн кардан
const prices = [12, 45, 7];
console.log(Math.max(...prices)); // → 45

const fruits = ["зардолу", "гранат"];

const same = fruits;      // нусха НЕСТ — ҳамон аст
same.push("дыня");
console.log(fruits);      // → ["зардолу", "гранат", "дыня"] (вайрон шуд!)

const copy = [...fruits]; // нусхаи воқеӣ
copy.push("виноград");
console.log(fruits);      // → ["зардолу", "гранат", "дыня"] (тағйир наёфт)
console.log(copy);        // → ["зардолу", "гранат", "дыня", "виноград"]

const user = { name: "Далер", age: 20, city: "Куляб" };

// нусха бо майдони тағйирёфта
const older = { ...user, age: 21 };
console.log(user.age, older.age); // → 20 21

// ду объектро муттаҳид кардан
const contacts = { phone: "+992 91 000 11 22", telegram: "@daler" };
const full = { ...user, ...contacts };
console.log(Object.keys(full)); // → ["name", "age", "city", "phone", "telegram"]

// тартиб муҳим аст: охирин ғолиб меояд
const wrong = { age: 21, ...user };
console.log(wrong.age); // → 20 (age аз user 21-ро аз нав навишт)

const addToCart = (cart, item) => [...cart, item];
const updateQty = (item, qty) => ({ ...item, qty });

const cart = [{ title: "Нон", qty: 2 }];
const newCart = addToCart(cart, { title: "Чой", qty: 1 });

console.log(cart.length, newCart.length); // → 1 2
console.log(updateQty(cart[0], 5));       // → { title: "Нон", qty: 5 }
console.log(cart[0]);                     // → { title: "Нон", qty: 2 }

const student = { name: "Абдулло", address: { city: "Турсунзаде" } };

const copy = { ...student };
copy.name = "Абдулло К.";          // сатҳи аввал — нусха, асл бутун аст
copy.address.city = "Душанбе";     // объекти дарунравӣ — умумӣ!

console.log(student.name);         // → Абдулло
console.log(student.address.city); // → Душанбе (хато!)

// дуруст: сатҳи дарунравиро низ нусха мекунем
const student2 = { name: "Мадина", address: { city: "Худжанд" } };
const moved = { ...student2, address: { ...student2.address, city: "Душанбе" } };
console.log(student2.address.city, moved.address.city); // → Худжанд Душанбе

function sum(...nums) {
  console.log(nums); // ин массиви оддӣ аст
  return nums.reduce((total, n) => total + n, 0);
}

console.log(sum(10, 20, 5)); // → [10, 20, 5]
                             // → 35
console.log(sum());          // → []
                             // → 0

// rest пас аз параметрҳои оддӣ: якум — алоҳида, боқимонда — ба массив
function order(customer, ...dishes) {
  console.log(`${customer} заказал(а): ${dishes.length} блюда`);
}
order("Зарина", "курутоб", "самбуса", "чой"); // → Зарина заказал(а): 3 блюда

const account = { login: "madina", password: "12345", email: "m@mail.tj", city: "Худжанд" };

const { password, ...safeUser } = account;
console.log(safeUser); // → { login: "madina", email: "m@mail.tj", city: "Худжанд" }

const [winner, ...others] = ["Фарход", "Зарина", "Рустам"];
console.log(winner); // → Фарход
console.log(others); // → ["Зарина", "Рустам"]

{
  "name": "Мадина",
  "age": 19,
  "isStudent": true,
  "skills": ["HTML", "CSS"],
  "address": { "city": "Худжанд" },
  "phone": null
}

const order = { id: 501, dish: "Курутоб", price: 28, paid: true, extras: ["нон", "чой"] };

const json = JSON.stringify(order);
console.log(json); // → {"id":501,"dish":"Курутоб","price":28,"paid":true,"extras":["нон","чой"]}
console.log(typeof order, typeof json); // → object string
console.log(json.length); // → 73 (это просто строка из 73 символов)

const weather = { city: "Хорог", temp: 18, wind: 6 };
console.log(JSON.stringify(weather, null, 2));
// {
//   "city": "Хорог",
//   "temp": 18,
//   "wind": 6
// }

const user = { name: "Нилуфар", age: undefined, greet() { return "Салом"; } };
console.log(JSON.stringify(user)); // → {"name":"Нилуфар"}

const text = '{"city":"Душанбе","temp":31,"sunny":true}';

console.log(text.temp);   // → undefined (у строки нет свойства temp!)

const weather = JSON.parse(text);
console.log(typeof text, typeof weather); // → string object
console.log(weather.temp + 1); // → 32
console.log(weather.city);     // → Душанбе

const bad = "{'city': 'Хорог'}"; // нохунаки ягона — ин JSON нест

try {
  const data = JSON.parse(bad);
  console.log(data.city);
} catch (error) {
  console.log("Не удалось прочитать данные");  // → Не удалось прочитать данные
  console.log(error.name);                      // → SyntaxError
}

console.log("Программа работает дальше");       // → Барнома минбаъд кор мекунад

const cart = [{ id: 1, title: "Нон", qty: 3 }, { id: 4, title: "Мёд", qty: 1 }];

// захира кардан: объект → сатр
localStorage.setItem("cart", JSON.stringify(cart));

// хондан: сатр → объект. Агар калид нест, getItem null бармегардонад
const saved = JSON.parse(localStorage.getItem("cart")) ?? [];
console.log(saved.length); // 2

const cart = { id: 1, qty: 3 };
console.log(String(cart));         // → [object Object]  (ана ин чиз бе JSON захира мешавад)
console.log(JSON.stringify(cart)); // → {"id":1,"qty":3}

const original = { name: "Шахром", address: { city: "Бохтар" }, skills: ["HTML"] };

const copy1 = JSON.parse(JSON.stringify(original)); // усули кӯҳна
const copy2 = structuredClone(original);            // усули муосир

copy1.address.city = "Душанбе";
copy2.skills.push("CSS");

console.log(original.address.city); // → Бохтар (тағйир наёфт)
console.log(original.skills);       // → ["HTML"]

const response = `{
  "city": "Душанбе",
  "current": { "temp": 33, "wind": 3, "description": "солнечно" },
  "forecast": [
    { "day": "Пн", "max": 34, "min": 19 },
    { "day": "Вт", "max": 36, "min": 21 },
    { "day": "Ср", "max": 31, "min": 18 }
  ]
}`;

const data = JSON.parse(response);
const { city, current: { temp, description }, forecast } = data;

console.log(`${city}: ${temp}°C, ${description}`); // → Душанбе: 33°C, солнечно

const hottest = forecast.reduce((best, d) => (d.max > best.max ? d : best), forecast[0]);
console.log(`Самый жаркий день: ${hottest.day} (${hottest.max}°C)`); // → Самый жаркий день: Вт (36°C)

const nights = forecast.map(({ day, min }) => `${day}: ${min}°`);
console.log(nights); // → ["Пн: 19°", "Вт: 21°", "Ср: 18°"]